Gıdanın ağıza alınmasıyla ilk olarak hangi sistem faaliyete geçer?
Bu sorunun cevabı, "İnsan Vücudu" bölümümüzde "Midenin Asit Üretimi ve Sindirim Metabolizması" adlı makalemizde yer almaktaydı: Tükrük salgılanması dahi sinirsel kontrol
altında olduğundan, yani sinir sistemi tarafından kontrol edildiğinden dolayı doğru cevabımız sindirim sistemi değil,
sinir sistemi olacaktı. Mide, gıda ağıza alındığı, görüldüğü, hatta akla getirildiği anda sinirler aracılığıyla uyarılmakta ve bunu asit, mukus ve pepsin
salgılanması takip etmektedir. Kısaca özetlememiz gerekirse "ağzımıza herhangi bir besin maddesi girdiğinde sinir sistemi, sindirim
sistemini uyararak o besin maddesinin sindirilmesi için sistemin faaliyete geçmesini sağlar."
Yaprakta bulunan pigmentlerden antosiyaninler pH değerinin durumuna göre hangi rengi vermez?
Sorumuzun cevabı, "Bitki Dünyası" bölümümüzde yer alan "Sonbahardaki Rengin Sırrı" adlı makalemizde yer alıyordu.
Bu makalemizdeki "Antosiyaninler, pH değerinin durumuna göre farklı renklere yol açmakta olup, asidik ortamda
turuncu-kırmızı, nötr ortamda renksiz ve bazik ortamda mavi renk oluştururlar" ifadesinden ürettiğimiz bu sorunun doğru
cevabı ifadeden kolaylıkla çıkarılabildiği gibi yeşil olacaktı.
Tıp alanında gerçekleştirilen aşağıdaki ilerlemelerin hangisi bilime yön veren büyük tıp alimi Ebu Bekr Muhammed İbn Zakariya al-Razi ile anılmaz?
Bu sorumuzun doğru cevabı "Akciğerlerdeki kan dolaşımının resmedilmesi" idi. Bu da, yine ilk
kez müslüman bir tıp alimi tarafından gerçekleştirilmiş olmakla birlikte bu zat Türkistanlı doktor Ali bin
Ebilhazm'dır. Antisepsi'nin babası olarak Joseph Lister gösterilmektedir. Oysa, daha 10. yüzyılda saflaştırılmış
alkol ve çeşitli kimyasal bileşenler antiseptik maddeler olarak kullanılmaktaydı. Bu soruya yanlış cevap
verenlerin kafasını karıştıran şık ilk göz ameliyatı idi. Razi, katarakt gösteren göz merceğini ameliyatla düzelten, göz bebeklerinin
genişlemesi ve daralması üzerine yazılar yazan ilk kişi olmuştur. Bilime Yön Verenler "Batıya Yön Veren Acem Alimi"
adlı yazımızı okuyanlar, burada yer alan "İlk göz ameliyatı, sülfürik asitin keşfi, alkol ve tıpta kullanımı (Antisepsi'nin keşfi),
su çiçeği ve kızamığın ilmi esaslarla birbirinden ayrılması, modern kimya ile kimya mühendisliğinin arasındaki
geçişin kurulması, allerjik astım üzerine yazılan ilk makale gibi bir çok çalışmayla tanığımız bu müslüman tıp doktoru,
bir kaynağa göre miladi 854 tarihinde İran'da Tahran yakınlarında bulunan Rey şehrinde doğmuş
ve miladi 923 tarihinde Bağdat şehrinde vefat etmiştir." cümlemizden doğru cevabı kolaylıkla çıkardılar. Bilime
Yön Veren bu büyük alimin tıp ilmine katkılarını, ilerleyen günlerde yazımızın ikinci
bölümünde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Scientific American dergisinde yayınlanan bir makalede verilen verilere göre M.Ö. 50000 ve 2002 yılları arasında kaç kişinin doğduğu tahmin edilmektedir?
Bu sorumuzun cevabı Basın Yorumları bölümümüzde yer alan "Altı Milyarı Hatırla!"
adlı yazımızda saklıydı. Sorunun doğru cevabı 106 milyar, adı geçen yazıdaki Scientific American dergisinden, Michael Shermer'in yazısından yapılan
alıntıda vurgulanıyordu: "Washington D.C.'deki Nüfus Danışma Bürosundaki bir nüfus bilimci olan Carl Haub'a göre, M.Ö. 50000 ve 2002 yılları arasında yaklaşık 106 milyar kişi doğdu."
Aşağıdaki mikroorganizma ikililerinden hangisi yoğurt oluşumu için mutlaka gereklidir?
"Adı Küçük Canlılar" bölümümüzde yer alan "Mikroorganizmaların Harikulade Marifeti" adlı makalemizde
uzun uzun yoğurt oluşumunda "Lactobacillus bulgaricus ile Streptococcus thermophilus" un karşılıklı ilişkisinden bahsedilmekteydi.
Sakkarozun tatlılık değeri 1 olarak kabul edilirse, aşağıdakilerden hangisinin tatlılık değeri 1'den yüksektir?
Düşündüren Sorular kısmındaki "Niçin baldan aldığımız tatlılık duygusu ile sütten aldığımız tatlılık duygusu arasında çok büyük fark vardır?" adlı
sorumuzun cevabında sakkarozun tatlılık değerinin 100 ve 1 olarak alınması durumunda izafi tatlılık değerleri verilmekteydi.
Bu değerin 1 alınması durumunda glukozun 0.69; galaktozun 0,63; laktozun 0,39; maltozun 0,46 ve maltozun 1,14 tatlılık değerine sahip olacağı belirtiliyordu. Yani, verilen
bu rakamların ışığında, sorumuzun doğru cevabının fruktoz olduğu açık bir şekilde görülmektedir.
Eylül ayı boyunca devam eden
yarışmamızda BKY'den sürpriz bir kitap kazanan 5 kişi:
Fatma Nur Çiftçi/İzmir/Spor Bir Hikâyedir
Gürkan İlhan/Tekirdağ/Belgeler Işığında İnsan Hakları
Murat Şahintürk/Kocaeli/Su
Hatice Hatem Aydın/İstanbul/Bilimden İmana 1
Fatih Oghan/İzmir/Huzura Doğru 1
Copyright © 2004 İnsan ve Bilim.com Her hakkı saklıdır. Burada
yayınlanan hiç bir makale,haber veya grafik sahibinin yazılı izni
olmadan kopyalanamaz, yeniden yayınlanamaz veya her hangi başka
bir şekilde kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Makale kaynağı
açık olarak belirtildiği takdirde link verilebilir.
Görüşlerinizi insan ve bilime yazabilirsiniz.
Sponsor olmak için insan ve bilime e-posta gönderebilirsiniz.
İnsan ve Bilim.com arasına katılmak isterseniz Bilim ve İnsan grubuna
kaydolabilirsiniz. Bu sayfaların en ideal görüntüsünü internet explorer'dan "view/text size/medium" şeklinde ayarlayarak
elde edebilirsiniz.
| |
|
|
|
|